Omdat die nieuwe meter niet meer automagisch saldeert (maar netjes bijhoudt wat je overdag hebt geproduceerd, en 's avonds weer verbruikt), en vanaf volgend jaar de salderingsregeling afloopt (vandaar dat iedereen nog even aan de nieuwe meter moet), krijg je volgend jaar afgerond ongeveer helemaal niks meer voor de stroom die je niet direct zelf verbruikt (0,25 cent/kWh). Waar ik voorheen met de Ferraris meter nog kosteloos kon salderen (ook geen terugleververgoeding), gaat vanaf volgende jaar elke kWh in de avond gewoon 26,5 cent kosten. Dan wordt het misschien toch wel interessant om die stroom zelf op te kunnen slaan met een thuisbatterij. Een hoop van die dingen komt tegenwoordig met een noodstroomvoorziening, dus bijkomend voordeel is dat het meteen een lekkere grote UPS voor de vriezer en de server is.

Omdat ik het allemaal weer zoveel mogelijk zelf wil doen (interessant, en dan houd je de terugverdientijd nog een beetje binnen de perken - toch al niet zo denderend voor die dingen) ben ik al een tijdje data aan het verzamelen. De productie van zonne-energie kent grofweg namelijk twee standen: veel te veel (maart t/m september), en veel te weinig = net genoeg om overdag de boel van stroom te voorzien, maar niet om een batterij op te laden (de winter). Daar tussenin zitten een paar dagen waarbij je met snel schakelen elke Watt aan overschot op kunt slaan, maar wat het meeste bij bost is in de zomer je batterij opladen om zo zonder kosten de nacht door te komen (en het nachtverbruik is relatief hoog hier, ivm al die hobbyprojectjes die dag en nacht aan staan). Daarvoor ben ik al een tijdje de volgende dingen aan het meten:

Stroomverbruik

Hoe groter de batterij, hoe meer energie je op kunt slaan, hoe groter de kans dat je uit eigen bron kunt putten. Maar daar hangt uiteraard een prijskaartje aan. Als de zon elke dag schijnt heeft het niet zo heel veel zin om een grote capaciteit te nemen, want de volgende dag kun je toch weer bijtanken. Als de zon bijna niet schijnt heeft een grote capaciteit ook niet zo heel veel zin, want er is toch niks om er in te doen. Kortom: een (te grote) capaciteit heeft dus niet zo heel veel zin (maar kost wel duur qua financieel geld gezien).

Dan zijn er nog een paar andere randvoorwaarden om rekening mee te houden:

• Het tempo waarmee je kunt laden is beperkt (bijvoorbeeld max 2000 Watt - blijf je ook onder de 10 Ampère, is aansluittechnisch lekker veilig). Als de zon dus lekker door breekt kan het dus zijn dat je niet alles in je batterij kunt persen (en een deel dus toch terug moet leveren, ondanks dat je batterij nog lang niet vol is).
• Het tempo waarmee je kunt ontladen is ook beperkt (wederom meestal weer rond de 2000 Watt). Als je de oven dus in de avond aanslingert (bij ons tegen de 3000 Watt), dan zal een deel toch van het net moeten komen, ondanks dat er misschien genoeg prik in de batterij zit.
• Het rendement van een batterij is geen 100%. Van de energie die je er in stopt krijg je meestal maar zo'n 95% terug. 5% verdwijnt dus in de vorm van conversieverliezen (warmte).
• Meestal is het niet verstandig om een batterij helemaal op te laden of helemaal te ontladen. De werkelijke capaciteit is dus kleiner dan de geadverteerde capaciteit.

Met al deze parameters heb ik een simulatie gemaakt, die aan de hand van de verbruiksgegevens van de afgelopen 2 jaar simuleert wat het rendement van een bepaalde thuisbatterij zou zijn geweest: hoeveel van je overtollige stroom (overdag) je weer zelf had kunnen gebruiken ('s nachts). Samen met de kWh prijs weet je dan hoeveel je, vanaf volgend jaar, zou kunnen "verdienen", en dus hoe lang het zou duren voordat zo'n batterij zichzelf heeft terugverdiend. Grofweg komt het er op neer dat tot een kWh of 5 a 6, de terugverdientijd ongeveer 8 jaar is (kleiner is goedkoper, maar dan verdien je ook minder terug). Boven de 6 kWh loopt de terugverdientijd langzamerhand op (11 jaar voor 11 kwh). Dit zou je dus in principe alleen willen doen om altijd verzekerd te zijn van een mooi potje noodstroom.

Laadstrategie

De meeste thuisbatterijen komen met een "app", en diverse kant-en-klare laadstrategieën. Daar heb ik dus geen zin in. Ik wil de komende 15 jaar (verwachte levensduur van zo'n ding) niet afhankelijk zijn van de app van een leverancier (en maar hopen dat ie de boel in de lucht houdt, en niet over een paar jaar toch een "kleine maandelijkse fee" gaat vragen voor die app). Dan moet je het dus zelf gaan doen.

Als je niet wilt gaan handelen op de onbalansmarkt (lucratief, maar wel belastend voor je batterij), dan komt het er meestal op neer dat je voor de "nul op de meter" strategie gaat. Net zo eenvoudig als het klinkt: door op het juiste moment te laden en te ontladen, probeer je zo min mogelijk stroom van het net te verbruiken. Dus opladen als er wat over is, en ontladen als je tekort komt. Dit klinkt heel leuk, maar zoals al eerder gezien is er de ene helft van het jaar meestal meer dan genoeg stroom, en de andere helft veel te weinig. Het heeft dus in de zomer niet zoveel zin om direct in de ochtend al heel scherp langs de nul te gaan varen, want op het eind van de dag is die batterij linksom of rechtsom toch wel vol. In de winter blijft er meestal toch al niks over, dus is er niet eens kans om te laden. Zoals met elke batterij wil je het aantal laad en ontlaad momenten zo laag mogelijk houden, ivm de slijtage (en dus de levensduur) van de batterij. Het is dus handig om 's morgen als te weten wat de rest van de dag in petto heeft (mooi weer: doe maar rustig aan; minder mooi: wat scherper varen).

Hiervoor houd ik ook al weer anderhalf jaar bij wat de zonverwachting voor die dag is. Door dan later te kijken wat de zonnepanelen voor die dag precies gedaan hebben, weet je met hoeveel korrels zout je zo'n voorspelling moet nemen, en uiteraard welke laadstrategie je in de toekomst moet nemen op basis van de zonverwachting. Die anderhalf jaar aan data ziet er dan zo uit (onderaan de verwachting in Wh/m², vertikaal de werkelijke opbrengst in kWh):


Een wiskundige zal hier vast een mooie kromme doorheen kunnen trekken, maar ik denk dat ik gewoon voor "3,5" ga. Als de verwachting dus "3 whatever" is, dan zullen de zonnepanelen over de dag heen ongeveer 10 a 11 kWh gaan leveren (met een redelijke bandbreedte; gedurende de dag kun je uiteraard nog naar hartenlust bijsturen). Boven de "3 whatever" zakt die factor wel iets in, maar dan zit je toch al in de "meer dan genoeg" regionen, dus komt het niet zo heel nauw meer.

Maar eerst

Zover is het allemaal nog lang niet. Over 3 weken komen ze hier eerst een compleet nieuwe, dubbele groepenkast plaatsen. Door al die zonnepanelen zijn de groepen ondertussen allemaal gevuld, dus er moeten eerst weer een paar groepen bij om (oa) de thuisbatterij op aan te sluiten (er wordt altijd wel geadverteerd met "in het stopcontact", maar als je serieus aan de slag wilt, moet dat stopcontact wel op een eigen groep zitten - anders ben je meestal beperkt tot maximaal 800W laden en ontladen, en dan gaat je terugverdientijd weer omhoog). Tevens een mooie gelegenheid om de boel alvast gereed te maken voor een 3-fasen aansluiting (als dat nog lukt de komende jaren ...), voor bijvoorbeeld een warmtepomp en laadpaal.